Prof. Dr. Yavuz ÜNAL

 DİYANET İŞLERİ BAŞKAN YARDIMCISI

Prof. Dr. Yavuz ÜNAL

   

15 Haziran 1963 yılında Ordu Fatsa-Ilıca’da doğdu.

İlkokulu ve ortaokulu doğum yeri olan Ilıca ilköğretim okulunda okudu. Rahmetli dedesinin diğer torunlarından ayırarak özel olarak sahiplenmesi ve okuyacak vurgusu, hayatında onu güdüleyen ilk unsur oldu. Ortaokulu bitirdiğinde yaz tatillerinde çalıştığı dedesinin otelinde kaplıcaya gelen Fatsa İmam Hatip Lisesi Müdürü Mehmet Özdemir’le tanıştı. Kendisine hayatı boyunca minnet duyduğu Özdemir’in yönlendirmesiyle lise eğitimini Fatsa İmam Hatip Lisesinde sürdürdü.

Okul yıllarındaki edebiyat ve şiir merakı, doğal olarak Atatürk Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Türkoloji Bölümüne yönlendirdi. Türkoloji bölümüne iyi bir puanla kaydolmuştu ancak Erzurum’un havası kısa sürede onu çarptı. İslami İlimler Fakültesiyle olan yakın irtibatı, fiilen yaşadıkları ve İslam adına yaşanan tartışmalar kısa sürede fikir değiştirmesine neden oldu. Aynı yıl tekrar üniversite sınavına girdi ve OMÜ İlahiyat Fakültesine kayıt yaptırdı. Arapça Hazırlık sınıfını okurken Samsun’da yaşayan Vaiz Ali Düzenli Hoca efendiden yaklaşık 4,5 yıl sürecek olan klasik usulle Arapça okumaya başladı. Birinci sınıfa geçtiğinde Diyanet İşleri Başkanlığının burslusu olarak 3 kurluk İngilizce programına katıldı ve başarıyla bitirdi.

Öğrencilik yıllarında, kendisi de aynı fakültede öğrenci olan Süheyla hanımla evlendi. Başörtüsü mağduru olarak ikinci sınıfta ara vermek zorunda kaldığı eğitimini eşi yıllar sonra aftan yararlanarak tamamladı ve halen Samsun Kız Anadolu İmam Hatip Lisesinde meslek dersleri öğretmeni olarak görev yapmaktadır.

İlahiyat Fakültesinden mezun olduğunda öğretmenlik sınavına girdi ve Mardin İmam Hatip Lisesine meslek dersleri öğretmeni olarak atandı. 1990 yılında ise OMÜ İlahiyat Fakültesinde Hadis Araştırma görevlisi oldu. Cumhuriyet Türkiyesi Hadis Çalışmaları adlı teziyle 1993 yılında Yüksek Lisansını, “Rivayetlerin Hz. Peygambere Aidiyetini Tespitte Aklın Rolü” adlı teziyle 1997 yılında doktorasını tamamladı. 1998 yılında yardımcı doçent, 2002 yılında doçent, 2008 yılında profesör ünvanlarını aldı.

Elektronik yayın yapan Dinbilimleri Akademik Araştırma Dergisini kurdu, aynı zamanda Etüt Yayınları (Din ve Bilim Kitapları) adlı bir yayınevi kurdu. Aynı formatta Turkish Studies adlı edebiyat dergisinin kurulmasına önayak oldu. Etüt Yayınları adı altında yayın faaliyetlerine katıldı.

90’lı yıllarda araştırma görevlisi olarak Samsun’a döndüğünde Ensar Vakfı’nın Samsun şubesini kurup bir dönem yönetim kurulunda görev aldı.

2005 yılında başlayan Diyanet İşleri Başkanlığının desteklediği Konulu Hadis Projesinin Genel Koordinatörlüğünü yaptı.

2008 yılında Diyanet İşleri Başkanlığı Din İşleri Yüksek Kuruluna seçildi. 2009 yılında IV., 2014 yılında V. Din Şuralarının Genel Sekreterliğini yaptı. Halen çalışmaları devam etmekte olan Uluslararası Kameri Aybaşlarını Birleştirme Kongresinin Genel Sekreterliği görevini yürütmektedir.

2009-2012 yılları arasında OMÜ İlahiyat Fakültesi Dekanı olarak görev yaptı. Dekan olduğu yıllarda, çalışma arkadaşlarıyla birlikte Fakülte öğrencilerinin özel durumu ve konjonktürel gelişmeler nedeniyle İlahiyat Fakültesi Eğitim ve Araştırma Derneği adı altında dernek kurdu. İlahiyat öğrencilerine destek eğitimi, burs, barınma ve iaşe imkanları sağlayan derneğin halen başkanlığını yürütmektedir.

2013 yılında Ordu Üniversitesi İlahiyat Fakültesine kurucu dekan olarak görevlendirildi ve halen bu görevi sürdürüyor. Ordu şartlarında İlahiyat Fakültesinin sağlıklı bir kuruluş dönemi geçirebilmesi için fakülte adına Ordu İlahiyat Vakfı’nı kurdu. Burs, eğitim ve iaşe – barınma amaçlı destekler sağlayan Vakfın yönetim kurulu başkanlığı görevini sürdürmektedir.

Bilişim, stratejik yönetim ve eğitim teknikleri alanlarında birçok programa katıldı.

2014 yılında Yüzyılın İslam Kültür Hizmet Ödülünü aldı.

 

İlgi Alanları:

Bilgisayar yazılımı:

Fetva konseptinin program analizi, kütüphane, dinbilimleri, hikem, kimsesizlerin kimsesi vb. programların analizi ve yönetimi

Yayıncılık alanındaki gelişmeleri takip etmek,

Okumak-yazmak ve sorun analizi yapmak

Ordu ve Giresun’da Dini İrşadda Sorun Analizi ve Çözüm Önerileri adlı iki adet çalıştayın moderatörlüğünü yaptı.

 

 

BİLİMSEL ÇALIŞMALARI

Bilimsel Yayınları

Cumhuriyet Türkiyesi Hadis Çalışmalarının Serencamı, İslami İlimler Dergisi, Yl. 2, sy. 2, Güz 2007 ss.231-252.

Tenkit Terimlerinin Tarihsel Kökenleriyle Buluşturulması İslami Araştırmalar, Cilt 19, Sayı: 1, 2006, ss.119-125

Cumhuriyet Döneminde Hadis Usulü ya da Usul Tarihçiliği Üzerine, Dinbilimleri Akademik Araştırma Dergisi, Yıl: 2006, Cilt: 6, Sayı:2, ss. 281-302. www.dinbilimleri.com/dergi/cilt6/sayi2/makale/yavuz.pdf

Hadis Tespit Sisteminin Doğuş ve Gelişim Seyri Üzerine Hadis Tetkikleri Dergisi Cilt 1 sayı: 2, 2003, ss. 7-42

Modern Dönem Türk Toplumunda İslami Düşüncenin Serencamı, Yeni Türkiye, Ankara, 2002, ss.347-363.

Hz. Peygamber’in İlk Kıblesi: Beyt-i Makdis, OMÜİFD, Sayı: 12, Samsun, 2001, ss.183-202.

“Gelenek Sünnet İlişkisi”, OMÜ İlahiyat Fakültesi Dergisi, Sayı: 11, Samsun, 1999, ss.79-96.

“Cumhuriyet Türkiyesi Hadis Çalışmaları Üzerine”, İslami Araştırmalar Dergisi (Sünnet Özel Sayısı), c.10, sy.1-2-3, Ankara, 1997, ss.174-177.

“The Function of Reason (Aql) In the Historical Determinations of the Authenticity of Prophetic Tradition (Hadith)”; Dinbilimleri Akademik Araştırma Dergisi, www.dinbilimleri.com/dergi/cilt1/sayi3/y_unal_the_function.htm

“T.C. İlahiyat Fakültelerinde 1957-1997 Yılları Arasında Hadis Anabilim Dalında Yapılan Tezler Bibliyografyası”, İslami Araştırmalar Dergisi (Sünnet Özel Sayısı), c.10, sy.1-2-3, Ankara, 1997, ss.197-203.

“Hadis Verilerine Göre Mut'a Nikahı”, OMÜ İlahiyat Fakültesi Dergisi, sayı: 7, Samsun, 1993, ss. 155-179. “Muhammed b. Fudayl” mad

Vahidür Rahman, Modernist Müslümanların Hadise Yaklaşımları: Aligarh Ekolü, Trc.: Yrd. Doç. Dr. Yavuz Ünal, Dinbilimleri Akademik Araştırma Dergisi, www.dinbilimleri.com/dergi/cilt1/sayi1/yavuz_unal_yaklasimlar.htm

Emin Kudat; Rivayetin Senedi ve Aklın Yargısı Bakımından Hadis Tenkidi, Trc. Yrd. Doç. Dr. Yavuz Ünal; Dinbilimleri Akademik Araştırma Dergisi, www.dinbilimleri.com/dergi/sayi2/y_unal_hadis_ tenkidi.htm

Uydurma Hadislerin Ortaya Çıkışı ve Sosyo-Politik Olaylarla İlgisi, (Kitap Tanıtımı), Kitap Dergisi, 1997, ss. 49-50.

Hadislerin Tarihsel Boyutu (Kitap Tanıtımı),  Hadis Tetkikleri Dergisi, Cilt: 1, Sayı: 1, ss.213- 216.

 

Tebliğleri:

·         Din Eğitiminde Bütünlük, Süreklilik ve  Ardışıklık Sorunu, (Yrd. Doç. Dr. Yusuf Bahri Gündoğdu ile ortak), V. Din Şurası, 08-10 Aralık 2014.

·         Varlık Mücadelesinde Kültür ve Kültürel Miras, Gençlik ve Kültürel Mirasımız Kongresi, 16-18.05.2014, Samsun (Basılı)

·         Nebevi Öğretide Estetik Tasavvuru, VI. Dini Yayınlar Kongresi, 06-08. 07.2014, İstanbul. (Basılı).

·         Türkiye’de Sosyal Barışın Tesisinde Din Eğitim ve Öğretiminin Yeri ve İlahiyat Fakültelerinin Rolü” Diyarbakır, 06-08 NİSAN 2012 Diyarbakır

·          “Sünnetin Anlaşılmasında Kültürel Unsurların Rolü” Günümüzde Sünnetin Anlaşılması Problemi Sempozyumu, 29-30 Mayıs 2004, Bursa. ss.241-247

·         “Hadislerin Anlaşılmasında Metnin Yeniden İnşa Sorunu”, İslam’ın Anlaşılmasında Sünnet’in Yeri ve Değeri Semp. Ankara, 2001, ss. 439-472

·          “Rivayetlerin Hz. Peygamber’e Aidiyetini Tespitte Aklın Rolü” Hadisin Dünü Bugünü ve Geleceği Sempozyumu, Samsun, 1993, ss. 163-170.

·         ‘Peygamber’in Sünneti Tabiri ile İlgili Oryantalist Bir Yaklaşıma Oryantalist Bir İtiraz: M.M. Bravmann Örneği’ adlı tebliğin Müzakeresi, (Müz. Yrd.Doç.Dr. Yavuz Ünal) 11-12 Mayıs, 2002, Sakarya, (Basılı).

 

Basılmış Kitapları:

Kitap ve Bölüm Yazarlıkları:

·         Hadisin Doğuş ve Gelişim Tarihine Yeniden Bakış (2013),  3. Baskı, Ensar Yayınları, 411 s., ISBN:978-605-5623-21-0.

·         Hadis Geleneğinde Metin Bilinci, Etüt Yay., Samsun, 2008, 328 s., ISBN:978-975-8217-89-4.

·         Cumhuriyet Türkiyesi Hadis Çalışmalarının Serencamı, Etüt Yay., Samsun, 2008, 123 s., ISBN: 978-975-8217-70-0.

·         Hz. Muhammed'in Vasiyeti (Veda Hutbesi), Çorum, 2006. ISBN:9944-5162-0-1.

·         Hadisleri Tespitte Yöntem Sorunu Akla Uygunluk- Akla Aykırılık (1999),  Etüt Yayınları, 197 s., ISBN:975-8217-07-0.

·         Cumhuriyet Türkiyesi Hadis çalışmaları (1997), Etüt Yayınevi, 255 s., ISBN:975-8217-01-1.

·          “İslam’da İsra ve Miraç”, Dinlerde Yükseliş Motifleri (Prof. Dr. Ekrem Sarıkçıoğlu ve Prof. Dr. Şinasi Gündüz ile ortak) p Vadi Yay., Ankara, 135 s., 1996.

·         “Hadis ve Ahlak”,  İslam Ahlak Esasları, Atatürk Üniversitesi Açık Öğretim Fakültesi Ders Kitabı,  2012.

Ansiklopedi Maddeleri

·         “Vefakarlık”, Hadislerle İslam, c.3, s.281-293, DİB Yay., 1. Baskı, Ankara, 2014.

·         “Komşuluk Hakkı”,  Hadislerle İslam, c.4, s.335-345, DİB Yay., 1. Baskı, Ankara, 2014.

·         “Hasta Ziyareti”, Hadislerle İslam, c.4, ss.377-387, DİB Yay., 1. Baskı, Ankara, 2014.

·         “Müslümanların Birbirlerine Karşı Ödevleri”, Hadislerle İslam, c.3, ss.349-359, DİB Yay., 1. Baskı, Ankara, 2014

·         “Dostluk”, Hadislerle İslam, c.4, ss.345-355, DİB Yay., 1. Baskı, Ankara, 2014.

·         “Adak”, Hadislerle İslam, c.2, ss.521-531, DİB Yay., 1. Baskı, Ankara, 2014.

·         “Kıble”, Hadislerle İslam, c.2, ss.321-331, DİB Yay., 1. Baskı, Ankara, 2014.

·         “Kabe”, Hadislerle İslam, c.2, ss.331-343, DİB Yay., 1. Baskı, Ankara, 2014.

·         “Ahde Vefa”, Hadislerle İslam, c.3, ss.293-305, DİB Yay., 1. Baskı, Ankara, 2014.

·         “Hz. Peygamber’in İsra ve Miraç Tecrübesi, Hadislerle İslam, c.7, ss.11-23, DİB Yay., 1. Baskı, Ankara, 2014.

·         “Muhammed b. Fudayl”, Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi, Türkiye Diyanet Vakfı, 2010, c.30, s.530.

·         Süraka b. Malik, Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi, c.38, s.161.

·         Rükane b. Abdiyezid, Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi, c.35, ss-284-285.

 

Destek Proje Yürütücülüğü

·         Konulu Hadis Projesi, Diyanet İşleri Başkanlığı, 2006-2012
·         Hadis Metinlerinin Oluşumunda Ravilerin Fonksiyonu, OMÜ, PYO, 2003-2006
·         İslam Düşüncesinde Sorgulama, OMÜ, PYO, 2001-2004.
·         Rivayetlerin Hz.Peygambere Aidiyetini Tesbitte Yöntem, OMÜ, PYO, 1998-2006.
·         Hadisin Tespit ve Değerlendirmesinde Anlama Sorunu, (Yrd. Doç. Dr. Salih Kesgin ile birlikte) OMÜ, PYO, 2009-2012.

 

AKADEMİK VE İDARİ GÖREVLERİ

·         Ondokuz Mayıs Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dekanı (25/05/2009-25/05/2012)

·         Ordu Üniversitesi, İlahiyat Fakültesi  (2013- ?)

·         Ondokuz Mayıs Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Temel İslam Bilimleri Hadis Anabilim Dalı Başkanlığı 02/11/2004- 02/11/2007

·         Ondokuz Mayıs Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Temel İslam Bilimleri Hadis Anabilim Dalı Başkanlığı 29/11/2009-29/11/2012

·         Ondokuz Mayıs Üniversitesi İlahiyat Fakültesi İlitam Koordinatörlüğü 22-05-2012- 22/05/2013

·         Ondokuz Mayıs Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Yabancı Öğrenci Koordinatörlüğü 22/05/2012

·         Dinbilimleri Akademik Araştırma Dergisi Editörlüğü

·         Farklı dergilerde hakemlik